Bogaty zbiór fotografii

Autor: dp 20.03.2020 Nr: 12/2020
Jan Trybalski naczelnik OSP Przeworsk, 1922 r./ zbiory muzeum
Jan Trybalski naczelnik OSP Przeworsk, 1922 r./ zbiory muzeum

Archiwum funkcjonujące w ramach Muzeum Pożarnictwa w Przeworsku posiada bogaty zbiór fotografii archiwalnych liczący ok. 2400 pozycji inwentarzowych, które obrazują historię straży pożarnych i ochrony przeciwpożarowej z terenu powiatu przeworskiego, województwa podkarpackiego, a także z odległych zakątków Polski.

Powstawały one na życzenie strażaków, zamówienie lub wykonywane były przez fotografów amatorów. Można je podzielić na: fotografie portretowe członków ochotniczych straży pożarnych, reprezentacyjne portrety grupowe, zdjęcia z zawodów pożarniczych, uroczystości strażackich, klęsk żywiołowych, strażackich orkiestr dętych, budynków (strażnic), fotografie Zakładowej Straży Pożarnej Cukrowni w Przeworsku.

Najcenniejsze, a zarazem najstarsze zachowane zdjęcia pochodzą z końca XIX w. Są to zbiorowe fotografie przedstawiające członków Ochotniczej Straży Pożarnej z Przeworska i Kańczugi z lat 1898 i 1899. Na fotografiach portretowych znajdujących się w zbiorach muzeum możemy zobaczyć podobizny zasłużonych działaczy i członków OSP. Przykładem są portrety reprezentacyjne (tzw. zdjęcie wizytowe – w kształcie wąskiego prostokąta, naklejone na kartonik czy ozdobną tekturkę) Jana Stefana Mańkuta, naczelnika OSP Przeworsk – wykonane w Zakładzie Fotograficznym Marka Münza we Lwowie w 1910 r., portret Jana Słoniny, założyciela OSP Łopuszka Wielka z 1915 r., fotografia Jana Trybalskiego weterana OSP Przeworsk, w mundurze galowym z 1922 r., prezesów i naczelników przeworskiej OSP, komendanta powiatowego straży pożarnej w Przeworsku w latach 1951–1983 – Józefa Ryznera, a także członków jednostek ochotniczych straży pożarnych z powiatu przeworskiego.

Niezmiernie interesujące są fotografie grupowe przeworskich strażaków w mundurach galowych ze sztandarem, pochodzące z końca XIX w., z okresu międzywojennego w ozdobnym passe-partout, wykonane przez fotografa Piotra Ostrowskiego, oraz z lat powojennych.

Dużą część zbiorów stanowią zdjęcia wykonywane podczas zawodów sportowo-pożarniczych, które w naszym kraju mają długoletnią tradycję i cieszą się dużą popularnością w szeregach strażackich.

Kolejną grupę stanowią fotografie z uroczystości strażackich, takich jak: wręczenia sztandaru jednostkom straży pożarnych, obchody Dnia Strażaka w Przeworsku z lat 1973–1975 i z 1987 r., oddania do użytku strażnic oraz z przebiegu innych świąt, w których oddziały straży pożarnych brały udział.

W zbiorach fotografii o tematyce pożarniczej znajdują się również zdjęcia klęsk żywiołowych: pożaru z 1930 r., oraz z powodzi, jaka nawiedziła miasto w lipcu 1934 r.

Osobny zespół tematyczny obejmuje zdjęcia kapel i orkiestr dętych działających przy jednostkach Ochotniczych Straży Pożarnych, które uczestniczą w różnych jubileuszach i uroczystościach strażackich, państwowych i kościelnych. Fotografie orkiestr zgromadzone w muzeum, pochodzą z takich miejscowości, jak: Grodzisko, Kańczuga, Łopuszka Wielka, Markowa, Sieniawa, Sietesz, Pruchnik, a także Ciechanów, Mielec i Nałęczów.

Inne fotografie dokumentują budynki remiz, strażnic, gdzie przechowywany był sprzęt strażacki, są to w większości zdjęcia nieistniejących już dzisiaj remiz z powiatu przeworskiego, które dawniej w większości były drewniane i znajdowały się w każdej wsi, gdzie działała Ochotnicza Straż Pożarna.

 

Wojciech Kruk

Dział Historii Pożarnictwa Muzeum w Przeworsku

Komentarze
Popularne
Komentowane