Sensacja pod Rynkiem sprzed 25 lat

Szczątki prawdopodobnie Dunisa Skopa odkryte w 1995 r.
Szczątki prawdopodobnie Dunisa Skopa odkryte w 1995 r.

Po rozebraniu gotyckiej świątyni pod wezwaniem „Wszystkich Świętych” w 1807 roku, miejsce po niej było już kilkakrotnie badane i za każdym razem archeolodzy coś ciekawego znajdowali.

W 1995 roku natrafiono na trzy podziemne krypty. Dwie puste, w trzeciej znajdowały się szczątki, zmarłego w XVII w. Dunisa Skopa, marszałka dworu księżnej Anny Ostrogskiej. Następnym odkryciem było odsłonięcie kolejnej krypty, w której znajdowały się cztery szkielety. Były to kości członków znanego rodu Odrowążów. Wyraźnie wskazywał na to znajdujący się przy jednym ze szkieletów sygnet, wykonany z metalu szlachetnego z oczkiem z górskiego kryształu, na którym wyryty był herb tej rodziny. Obok znaleziono dobrze zachowany fragment różańca z oryginalnym, ciekawym krzyżem. W kaplicy św. Anny zachowała się posadzka z wielkich gotyckich cegieł.

Te wykopy dały nowe źródło wiedzy o najstarszym zabytku naszego miasta. Okazało się między innymi, że mur południowej ściany kolegiaty nie jest zbudowany z cegły, lecz z kamienia łączonego zaprawą wapienną. Część odkrytej krypty fundatorskiej łączy się z murem kolegiaty i jest to budowla jednorodna.

 

 Kolegiata pw. Wszystkich Świętych

Dawny kościół parafialny p.w. Wszystkich Świętych stał u zbiegu ulicy Grodzkiej i Rynku (dzisiejszy plac Św. Michała). Powstał prawdopodobnie w latach 1440-1470.

Świątynię wzniesiono w stylu gotyckim z górującą nad miastem około 60-metrową wieżą, zwieńczoną wysoką na przeszło dwa sążnie (około 4 m) miedzianą figurą Świętego Michała Archanioła dzierżącego miecz.

 

W 1523 r. świątyni nadano godność kolegiaty. Kościół miał 11 ołtarzy bocznych, 12 okien gotyckich, sufit ze sklepieniem krzyżowym oraz dobudowane trzy kaplice. Pod kościołem i obok na cmentarzu znajdowały się liczne grobowce, z których najobszerniejszy był grób Ostrogskich. Tuż przy kościele usytuowany był cmentarz grzebalny oraz domy kościelne, zaś posesję otoczono murem.

Powolny upadek świątyni rozpoczął się od drugiej połowy XVIII w. W 1785 r. pod pretekstem reform kościelnych Austriacy postanowili zamknąć i sprzedać kościół na licytacji, jednak na prośbę mieszkańców miasta w 1787 r. pozwolono na jego ponowne otwarcie. W 1800 r. kościół stracił godność kolegiaty i został zamieniony na kościół parafialny, zaś skarbiec ogołocono na potrzeby monarchii austro-węgierskiej. Pozbawiony dochodów i kosztowności kościół popadał w ruinę. Drugiego czerwca 1804 r. wydarzyła się tragedia: podczas oktawy Bożego Ciała ze szczytu wieży spadł odłam i przebił sklepienie, zabijając 22 osoby. Po tym wydarzeniu kościół został sprzedany przez Austriaków na licytacji. Świątynię i zabudowania przykościelne rozebrano, natomiast cegłę sprzedano z przeznaczeniem na budowę domów.

Opracowano na podstawie https://turystyka.jaroslaw.pl/

 

Komentarze
Popularne
Komentowane